Asbestattest bij schenking: verplicht of niet?

Asbestattest bij schenking is in Vlaanderen meestal niet verplicht, terwijl bij verkoop van gebouwen vóór 2001 sinds 23 november 2022 wel een attest vereist is. Eigenaars laten het document vaak toch opstellen omdat een standaardonderzoek gemiddeld €300 – €600 kost en het toekomstige verkoopprocedures vereenvoudigt. Hieronder lees je hoe de regelgeving werkt, wanneer een attest nodig is en welke stappen betrokken zijn bij een schenking van vastgoed.

Is een asbestattest verplicht bij schenking van een woning?

Nee. Een asbestattest is volgens de Vlaamse regelgeving niet verplicht bij een schenking van vastgoed. De verplichting geldt alleen bij een verkoop van een gebouw met risicobouwjaar vóór 2001, zoals bepaald in het Materialendecreet en toegepast door OVAM – Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij.

Bij een schenking vindt er geen verkooptransactie plaats. Daardoor valt de overdracht buiten het kader van de verplichting die sinds 23 november 2022 geldt voor verkoopovereenkomsten. Volgens de Vlaamse overheid dient het attest vooral om kopers te informeren over de aanwezigheid van asbest in een gebouw.

Eigenaars kunnen vrijwillig een attest laten opmaken. Dat creëert transparantie voor de begiftigde en voorkomt extra administratie wanneer het pand later wordt verkocht.

Wat is een asbestattest precies?

Een asbestattest is een officieel document dat aangeeft waar in een gebouw asbesthoudende materialen aanwezig zijn en welk risico ze vormen. Het document wordt opgesteld na een asbestinventarisatie door een gecertificeerde ADI – Asbestdeskundige Inventarisatie.

Welke informatie staat in een asbestattest?

Het attest bevat een inventaris van zichtbare asbesttoepassingen in het gebouw. De deskundige beoordeelt elk materiaal op basis van type, toestand en blootstellingsrisico. Het resultaat bepaalt of een gebouw asbestveilig is of extra maatregelen nodig heeft.

Welke materialen komen vaak voor in oudere gebouwen?

Asbest werd tot 2001 gebruikt in verschillende bouwmaterialen. Volgens de Vlaamse overheid komt het vaak voor in dakleien, golfplaten, leidingisolatie en vloerbekleding. Vooral woningen gebouwd tussen 1950 en 1990 bevatten regelmatig dergelijke toepassingen.

Welke instantie levert het attest af?

De inventaris wordt opgesteld door een gecertificeerde deskundige. Het officiële attest wordt geregistreerd en uitgegeven via de databank van OVAM, die toezicht houdt op het Vlaamse asbestafbouwbeleid.

Welke vastgoedtransacties vereisen wel een asbestattest?

Een asbestattest is verplicht bij bepaalde overdrachten van vastgoed met bouwjaar vóór 2001. De regels verschillen per type transactie.

De belangrijkste situaties staan hieronder.

Bij verkoop moet het attest beschikbaar zijn wanneer de koper het compromis ondertekent. Meer informatie over deze verplichting staat op de pagina over het asbestattest bij verkoop van een woning.

Wanneer kan een asbestattest bij schenking toch nuttig zijn?

Een asbestattest kan nuttig zijn bij schenking omdat het toekomstige transacties vereenvoudigt. Wanneer de begiftigde later het pand verkoopt, moet er immers wel een geldig attest aanwezig zijn.

Transparantie tussen schenker en begiftigde

Het attest geeft een duidelijk overzicht van mogelijke asbestrisico’s. Dat voorkomt discussies over verborgen gebreken en biedt duidelijkheid over renovatiekosten.

Voorbereiding op toekomstige verkoop

Wanneer de nieuwe eigenaar later verkoopt, moet het attest al aanwezig zijn. Een bestaande inventaris kan het proces versnellen.

Inzicht in renovatieplanning

Het document bevat adviezen over verwijdering of beheer van asbestmaterialen. Dit helpt bij renovaties of sloopwerken.

Hoe verloopt de procedure om een asbestattest te verkrijgen?

Een asbestattest wordt opgesteld via een standaardprocedure uitgevoerd door een gecertificeerde deskundige.

Het proces verloopt in de volgende stappen.

1. De eigenaar contacteert een gecertificeerde asbestdeskundige inventarisatie.
2. De deskundige analyseert beschikbare documenten zoals bouwplannen of renovatiefacturen.
3. Een plaatsbezoek vindt plaats waarbij zichtbare materialen worden geïnspecteerd.
4. Verdachte materialen worden bemonsterd volgens het inspectieprotocol.
5. De gegevens worden ingevoerd in de databank van OVAM.
6. Het officiële asbestattest wordt digitaal gegenereerd.

De inspectieduur hangt af van de oppervlakte en toegankelijkheid van het gebouw. Volgens OVAM duurt een standaardinspectie meestal 1 – 3 uur.

Wat kost een asbestattest in Vlaanderen?

De totale prijs bestaat uit twee onderdelen: de inventarisatie door de deskundige en een administratieve retributie voor het attest.

De gemiddelde kosten staan hieronder.

Grotere gebouwen of sites met meerdere constructies vereisen meer onderzoek. Daardoor kan de prijs hoger uitvallen.

Hoe lang blijft een asbestattest geldig?

Een standaard asbestattest blijft 10 jaar geldig. Wanneer materialen met een hoger risico aanwezig zijn, kan de geldigheid beperkt zijn tot 5 jaar volgens Vlaamse milieuwetgeving.

Onbeperkte geldigheid zonder asbest

Attesten waarin geen asbestmaterialen worden vastgesteld kunnen onbeperkt geldig blijven. Deze regel werd ingevoerd met wijzigingen in de regelgeving rond Vlarema volgens de Vlaamse overheid.

Wanneer vervalt een attest?

Een attest verliest zijn geldigheid wanneer renovaties of incidenten de toestand van materialen veranderen. In dat geval moet binnen één jaar een nieuw attest worden opgemaakt.

Welke gebouwen vallen onder de asbestattestregel?

De verplichting geldt voor een Toegankelijke Constructie met Risicobouwjaar. Dat betekent gebouwen die vóór 2001 gebouwd werden en toegankelijk zijn voor inspectie.

Voorbeelden van dergelijke gebouwen staan hieronder.

Ook kleinere constructies vallen onder de regeling wanneer ze deel uitmaken van een groter geheel van minstens 20 m².

Wat verandert er in 2026 en de komende jaren voor asbestattesten?

Het Vlaamse asbestafbouwbeleid introduceert verschillende deadlines voor eigenaars van gebouwen met bouwjaar vóór 2001. Deze maatregelen maken deel uit van het plan om Vlaanderen tegen 2040 asbestveilig te maken.

Een belangrijke mijlpaal is 1 januari 2027. Vanaf die datum moeten alle VME – Verenigingen van Mede‑Eigenaars beschikken over een apart asbestattest voor de gemene delen van appartementsgebouwen.

Tegen 2032 moet elke eigenaar van een gebouw met risicobouwjaar over een asbestattest beschikken, ongeacht verkoop. Volgens de Vlaamse overheid versnelt deze verplichting de inventarisatie van asbest in het bestaande gebouwenbestand.

Welke rol speelt een vastgoedmakelaar bij een asbestattest?

Een vastgoedmakelaar controleert bij een verkoop of alle verplichte documenten aanwezig zijn, waaronder het asbestattest. De juridische verantwoordelijkheid voor het document blijft bij de eigenaar.

Eigenaars die hun verkoop voorbereiden kunnen eenvoudig makelaars vergelijken via Vastgoedmakelaar Zoeken. Het platform laat eigenaars tot zes offertes van makelaars ontvangen om tarieven en diensten te vergelijken.

Welke documenten zijn naast het asbestattest vaak nodig bij vastgoedoverdracht?

Naast het asbestattest zijn bij vastgoedtransacties verschillende andere attesten vereist. Deze documenten informeren kopers over energieprestaties, bodemkwaliteit en technische installaties.

Meer uitleg over deze verplichtingen vind je in het overzicht van verplichte documenten bij verkoop van een woning.

Conclusie

Een asbestattest bij schenking is volgens de Vlaamse regelgeving niet verplicht. De verplichting geldt alleen bij verkoop van gebouwen met bouwjaar vóór 2001. Toch kan het opstellen van een attest nuttig zijn omdat het inzicht geeft in mogelijke asbestmaterialen en latere verkoopprocedures versnelt.

Door tijdig een inventarisatie te laten uitvoeren krijgt de nieuwe eigenaar duidelijke informatie over het gebouw en eventuele renovatierisico’s. In het kader van het Vlaamse asbestafbouwbeleid zal tegen 2032 elke eigenaar van oudere gebouwen uiteindelijk over een asbestattest moeten beschikken.

Veelgestelde vragen

Moet een asbestattest opnieuw worden opgesteld na renovatie?

Ja. Wanneer renovatiewerken de toestand van asbesthoudende materialen veranderen, moet het bestaande asbestattest worden vernieuwd binnen één jaar na de wijziging. Nieuwe materialen kunnen zichtbaar worden of verwijderd zijn, waardoor de inventaris niet langer correct is volgens de Vlaamse milieuwetgeving.

Kan een bestaand asbestinventarisrapport gebruikt worden voor een nieuw attest?

Ja, maar enkel gedeeltelijk. Een gecertificeerde asbestdeskundige mag bestaande rapporten gebruiken als voorbereiding. Toch blijft een nieuw plaatsbezoek verplicht omdat alleen een inventaris volgens het officiële inspectieprotocol van OVAM een geldig asbestattest kan opleveren.

Wat gebeurt er als een monstername wordt geweigerd door de eigenaar?

Wanneer een eigenaar weigert dat bepaalde monsters worden genomen, moet dit schriftelijk worden vastgelegd. De deskundige noteert dit als onderzoeksbeperking in het asbestattest. Voor sommige risicovolle materialen kan het attest zelfs niet worden afgeleverd zonder monstername.

Kan een asbestattest gebruikt worden voor sloopwerken?

Ja, maar vaak is aanvullend onderzoek nodig. Het standaardattest is gebaseerd op niet-destructief onderzoek en detecteert vooral zichtbare materialen. Voor renovatie of sloop kan een destructieve inventaris nodig zijn om verborgen asbest te identificeren.

Mag een vastgoedmakelaar zelf een asbestattest opstellen?

Ja, wanneer de makelaar ook gecertificeerd is als asbestdeskundige inventarisatie. De regelgeving verbiedt echter dat hij een attest opstelt voor een pand waarin hij zelf betrokken is als bemiddelaar. Dat voorkomt belangenconflicten volgens de certificatieregels van OVAM.