Hoeveel successierechten betalen voor een woning?

Successierechten op een woning bedragen in Vlaanderen 3% tot 27% in rechte lijn, afhankelijk van de waarde en je band met de overledene. Een kind of kleinkind betaalt 3% op de eerste 50.000 euro, 9% tot 250.000 euro en 27% op het deel daarboven, per erfgenaam. De langstlevende partner erft de gezinswoning volledig vrijgesteld, terwijl broers, zussen en anderen fors hogere tarieven betalen. Hieronder lees je hoeveel successierechten je op een woning betaalt, wat een kind, partner en kleinkind betaalt, welke tarieven gelden voor broers, zussen en anderen, en hoe je de erfbelasting op een woning berekent.

Hoeveel successierechten betaal je op een woning?

Successierechten op een woning hangen af van twee zaken: de waarde van de woning en je verwantschap met de overledene. In rechte lijn, dus tussen ouders en kinderen en tussen partners, gelden in Vlaanderen tarieven van 3% tot 27% per erfgenaam. Hoe hoger de waarde en hoe verder de verwantschap, hoe meer erfbelasting verschuldigd is.

De factoren die het bedrag bepalen, staan hieronder opgesomd.

• De verkoopwaarde van de woning op de datum van overlijden.
• De verwantschap met de overledene, die het tarief bepaalt.
• Het aantal erfgenamen, want elke erfgenaam wordt afzonderlijk belast.
• Eventuele vrijstellingen, zoals de vrijstelling van de gezinswoning voor de partner.

De erfbelasting wordt berekend door de Vlaamse Belastingdienst op basis van de aangifte van nalatenschap. Omdat de tarieven per schijf oplopen, weegt de waarde van de woning zwaar door in het eindbedrag.

Hoeveel successierechten betalen als kind?

Een kind betaalt op een geërfde woning 3% op de eerste 50.000 euro, 9% van 50.000 tot 250.000 euro en 27% op het deel boven 250.000 euro. Deze tarieven in rechte lijn gelden per kind, waardoor een erfenis die over meerdere kinderen wordt verdeeld in lagere schijven valt. Een overzicht staat in de tabel hieronder.

Roerende goederen, zoals geld en beleggingen, en onroerende goederen, zoals de woning, worden in rechte lijn apart door deze schijven gerekend. Daardoor betaal je op een woning en op spaargeld elk het lage begintarief, wat de totale erfbelasting drukt.

Hoeveel successierechten betaal je als echtgenoot of partner?

Een echtgenoot of wettelijk samenwonende partner erft de gezinswoning volledig vrijgesteld van erfbelasting. Op andere onroerende goederen dan de gezinswoning betaalt de partner de gewone tarieven in rechte lijn van 3% tot 27%. Voor roerende goederen geldt bovendien een vrijstelling van de eerste 75.000 euro.

De gezinswoning is de woning waar de partners op het moment van overlijden samen hun hoofdverblijf hadden. Erf je als partner een tweede woning of een opbrengsteigendom, dan valt die wel onder de gewone schijven van de erfbelasting.

Hoeveel successierechten betalen kleinkinderen?

Een kleinkind erft in rechte lijn en betaalt dezelfde tarieven als een kind: 3% tot 50.000 euro, 9% tot 250.000 euro en 27% daarboven. Omdat elk kleinkind een eigen deel erft en afzonderlijk wordt belast, kan een nalatenschap die rechtstreeks over meerdere kleinkinderen wordt verdeeld in de laagste schijven blijven.

Wil een grootouder rechtstreeks aan de kleinkinderen nalaten, dan kan dat via een testament of via een generatiesprong. Zo vererft het vermogen een generatie verder tegen dezelfde lage tarieven, wat een dubbele heffing bij het overlijden van de tussenliggende generatie vermijdt.

Wat betalen broers, zussen en andere erfgenamen?

Broers, zussen en niet-verwanten betalen fors hogere tarieven dan erfgenamen in rechte lijn, en bij hen worden roerende en onroerende goederen samengeteld. De tarieven per categorie staan in de tabel hieronder.

Omdat de woningwaarde bij broers, zussen en anderen bij het roerend vermogen wordt opgeteld, bereikt de erfbelasting snel het toptarief van 55%. Een woning nalaten aan iemand buiten de rechte lijn is daardoor aanzienlijk duurder, wat vooruit plannen extra belangrijk maakt.

Hoe bereken je de successierechten op een woning?

Successierechten op een woning bereken je door de verkoopwaarde per erfgenaam op te splitsen en er de schijven op toe te passen. Elke erfgenaam ontvangt een deel, en op dat deel loopt het tarief per schijf op. Een rekenvoorbeeld staat hieronder.

Een woning van 300.000 euro die volledig naar één kind gaat, wordt belast als 3% op 50.000 euro (1.500 euro), 9% op 200.000 euro (18.000 euro) en 27% op 50.000 euro (13.500 euro), samen 33.000 euro. Gaat diezelfde woning naar twee kinderen, dan erft elk kind 150.000 euro en betaalt elk 1.500 euro plus 9.000 euro, samen 21.000 euro voor beide kinderen. Verdelen over meer erfgenamen verlaagt dus het gemiddelde tarief.

Hoe verlaag je de successierechten op een woning?

Successierechten op een woning verlaag je door tijdig te plannen, want de erfbelasting stijgt sterk met de waarde. Een schenking bij leven, een verdeling over meerdere erfgenamen of het benutten van de vrijstellingen kan het bedrag drukken. De belangrijkste pistes staan hieronder opgesomd.

• Een woning schenken bij leven, tegen progressieve schenktarieven per schijf.
• Nalaten aan meerdere erfgenamen, zodat elk deel in de laagste schijven start.
• De vrijstelling van de gezinswoning voor de partner benutten.

Welke techniek het meest oplevert, hangt af van je leeftijd, gezondheid en gezinssituatie. Lees de gids over successierechten vermijden voor de concrete opties, en laat de keuze toetsen door een notaris.

Conclusie

Successierechten op een woning bedragen in rechte lijn 3% tot 27%, per erfgenaam en met roerend en onroerend apart belast. Een kind of kleinkind betaalt zo op een woning van 300.000 euro ongeveer 33.000 euro als enige erfgenaam, en minder wanneer de erfenis over meerdere personen wordt verdeeld. De langstlevende partner erft de gezinswoning vrijgesteld.

Broers, zussen en anderen betalen tot 55% en zien roerend en onroerend samengeteld, waardoor een woning nalaten buiten de rechte lijn veel duurder uitvalt. Laat de woning correct schatten en toets een eventuele planning bij een notaris, want de tarieven lopen per schijf snel op.