Asbestinventaris verplicht in Vlaanderen: de regels in 2026

Wat betekent asbestinventaris verplicht in Vlaanderen?

Asbestinventaris verplicht betekent dat toegankelijke gebouwen met bouwjaar 2000 of vroeger een officiële inventaris van het aanwezige asbestmateriaal moeten hebben, in de vorm van een asbestattest. Die verplichting geldt sinds 23 november 2022 bij de verkoop van zulke gebouwen.

Waarom verplicht de overheid een asbestinventaris?

De overheid wil kopers en gebruikers informeren over aanwezig asbest en zo blootstelling voorkomen. Asbest is jarenlang veel gebruikt in de bouw en kan schadelijk zijn wanneer vezels vrijkomen. Een inventaris brengt de risico's in kaart voordat iemand een gebouw koopt of verbouwt.

Welke gebouwen vallen onder de verplichting?

Toegankelijke constructies met bouwjaar 2000 of vroeger vallen onder de verplichting. Dat omvat woningen, appartementen, garages, kantoren en bijgebouwen. Constructies kleiner dan 20 m2 vallen buiten de verplichting, tenzij ze deel uitmaken van een groter geheel.

Welke instantie controleert de regels?

OVAM, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, houdt toezicht op de asbestregelgeving. OVAM registreert elk attest, certificeert de asbestdeskundigen en levert het officiële asbestattest af.

Wanneer is een asbestattest verplicht bij verkoop van een woning?

Een asbestattest is verplicht bij de verkoop van een gebouw met bouwjaar 2000 of vroeger, en het moet er zijn voor de ondertekening van de compromis. De verkoper laat het attest opmaken en bezorgt het aan de koper.

Op welk moment in het verkoopproces is het attest nodig?

Het attest moet beschikbaar zijn bij het sluiten van de onderhandse verkoopovereenkomst, dus de compromis. De inhoud van het geldige asbestattest wordt aan de koper meegedeeld voordat die zich verbindt. De notaris controleert het attest opnieuw bij het verlijden van de akte.

Geldt de verplichting ook voor appartementen?

Ja, de verplichting geldt ook voor appartementen met bouwjaar 2000 of vroeger. Voor de private kavel is er een apart attest. Voor de gemeenschappelijke delen zorgt de vereniging van mede-eigenaars voor een attest. Meer daarover lees je op asbestattest voor een appartement.

Welke documenten zijn nog verplicht bij verkoop?

Naast het asbestattest zijn nog andere attesten verplicht bij verkoop. De belangrijkste zijn hieronder opgesomd.

Wie mag een asbestinventaris opmaken?

Enkel een gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie mag een asbestinventaris opmaken. Deze deskundige is opgeleid en gecertificeerd om asbest te herkennen, stalen te nemen en het onderzoek correct te registreren bij OVAM.

Welke opleiding heeft een asbestdeskundige?

Een asbestdeskundige inventarisatie volgt een verplichte opleiding en behaalt een certificaat. Zonder dat certificaat kan het onderzoek niet leiden tot een geldig asbestattest via OVAM.

Wat doet de asbestdeskundige tijdens het onderzoek?

De deskundige onderzoekt alle toegankelijke ruimtes, herkent verdachte materialen en neemt waar nodig stalen. Die stalen gaan naar een labo voor analyse. De resultaten registreert de deskundige in de databank van OVAM.

Hoe vind je een erkende deskundige?

Je vindt een erkende deskundige via de lijst van gecertificeerde asbestdeskundigen of via een vastgoedmakelaar die de aanvraag voor je opvolgt. Wil je het attest laten regelen, lees dan asbestattest laten opmaken.

Hoe verloopt een asbestinventarisatie stap voor stap?

Een asbestinventarisatie verloopt in een vast aantal stappen, van aanvraag tot het afgeleverde attest. De stappen zijn hieronder opgesomd.

1. De eigenaar neemt contact op met een gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie.
2. De deskundige verzamelt bouwplannen en historische informatie over het gebouw.
3. Tijdens het plaatsbezoek onderzoekt de deskundige alle toegankelijke ruimtes.
4. Verdachte materialen worden bemonsterd voor labo-analyse.
5. De resultaten worden geregistreerd in de databank van OVAM.
6. OVAM levert het officiële asbestattest af.

Hoe lang duurt een asbestonderzoek?

Het plaatsbezoek duurt meestal 1 tot 3 uur, afhankelijk van de grootte van het gebouw. De labo-analyse van de stalen neemt daarna gemiddeld enkele werkdagen in beslag voordat het attest wordt afgeleverd.

Worden muren of vloeren opengebroken?

Nee, bij een standaardonderzoek worden geen muren of vloeren opengebroken. De inventaris beperkt zich tot een visuele controle van toegankelijke materialen en het nemen van kleine stalen.

Welke soorten asbestinventaris bestaan er?

Er bestaan twee soorten asbestinventaris: een niet-destructieve en een destructieve inventaris. Het verschil zit in hoe diep de deskundige het gebouw onderzoekt.

Wat is een niet-destructieve asbestinventaris?

Een niet-destructieve asbestinventaris onderzoekt enkel de zichtbare en toegankelijke materialen zonder het gebouw te beschadigen. Dit is de standaardinventaris die leidt tot het asbestattest bij verkoop.

Wat is een destructieve asbestinventaris?

Een destructieve asbestinventaris onderzoekt ook ingesloten materialen en breekt daarvoor delen van het gebouw open. Dit type is nodig bij een grondige renovatie of sloop, waar verborgen asbest een rol speelt.

Welke inventaris heb je nodig in verschillende situaties?

Voor een verkoop volstaat de niet-destructieve inventaris, dus het gewone asbestattest. Ga je grondig verbouwen of slopen, dan heb je vaak een destructieve inventaris nodig. Een standaardattest kun je daarvoor niet zomaar hergebruiken.

Wat kost een asbestinventaris of asbestattest?

De prijs van een asbestattest hangt af van de grootte van het gebouw en het aantal genomen stalen. Er zit ook een vaste OVAM-retributie in de kostprijs.

Welke factoren bepalen de prijs?

De grootte van de woning, de bouwstijl en het aantal te bemonsteren materialen bepalen de prijs. Grotere gebouwen en meer verdachte materialen betekenen meer stalen en dus een hogere kostprijs.

Welke vaste kosten zitten in het attest?

De vaste kosten zijn het ereloon van de asbestdeskundige, de labo-analyse per staal en de OVAM-retributie. Die OVAM-retributie bedraagt 59 euro sinds 2025. Meer detail lees je op prijs van het asbestattest.

Is een asbestinventaris verplicht bij verhuur?

Nee, een asbestattest is momenteel niet verplicht om een woning te verhuren. Bestaat er al een geldig attest, dan moet de verhuurder een kopie bezorgen aan de huurder.

Tegen 2032 heeft elke eigenaar van een gebouw met bouwjaar 2000 of vroeger een geldig asbestattest nodig. Vanaf dat moment verandert de situatie ook voor verhuurders, omdat zij dan sowieso over een attest moeten beschikken.

Wat verandert er in de regelgeving rond asbestinventaris in 2026?

De regelgeving rond de asbestinventaris blijft in 2026 grotendeels hetzelfde. De belangrijkste wijziging is het nieuwe inspectieprotocol IP2, dat sinds 3 november 2025 van kracht is.

Met het IP2-protocol onderzoekt de deskundige zichtbare materialen nauwkeuriger en staat er een duidelijkere risicoanalyse in het rapport. Daarnaast hebben verenigingen van mede-eigenaars tot 31 december 2026 de tijd om een asbestattest te laten opmaken voor de gemeenschappelijke delen van gebouwen van 2000 of vroeger.

Wat gebeurt er als een woning asbest bevat?

Als een woning asbest bevat, staat in het attest hoe je met dat materiaal moet omgaan. Aanwezig asbest betekent niet automatisch dat je moet verwijderen, wel dat er een aanpak nodig is.

Wanneer wordt een gebouw niet asbestveilig verklaard?

Een gebouw wordt niet asbestveilig verklaard zolang er nog asbest aanwezig is dat een risico kan vormen. Het attest beschrijft dan welk materiaal het betreft en welke maatregel de deskundige aanbeveelt.

Welke maatregelen staan in het attest?

Het attest vermeldt per materiaal een aanbevolen maatregel. De drie mogelijke maatregelen staan hieronder opgesomd.

Welke rol speelt een vastgoedmakelaar bij het asbestattest?

Een vastgoedmakelaar controleert of alle verplichte documenten, waaronder het asbestattest, in orde zijn voordat de woning te koop staat. Zo voorkomt de makelaar vertraging bij de compromis en de akte.

Een makelaar moet erkend zijn bij het BIV, het Beroepsinstituut van Vastgoedmakelaars. De makelaar kan ook de aanvraag van het asbestattest bij een gecertificeerd deskundige voor je opvolgen, zodat je zeker bent dat het attest tijdig klaar is.

Wat moet je onthouden?

Een asbestinventaris is verplicht bij de verkoop van gebouwen met bouwjaar 2000 of vroeger, en tegen 2032 heeft elke eigenaar van zo'n gebouw een geldig asbestattest nodig. Het attest wordt opgemaakt door een gecertificeerd asbestdeskundige en geregistreerd bij OVAM, met een vaste retributie van 59 euro sinds 2025. Sinds 3 november 2025 geldt het strengere IP2-protocol en hebben verenigingen van mede-eigenaars tot 31 december 2026 voor de gemeenschappelijke delen. Laat het attest tijdig opmaken zodat je verkoop of aankoop niet vertraagt.